Jak liczyć obrzeża – metry bieżące, naddatek i wymiar formatki do cięcia
Obrzeża są tanie w przeliczeniu na metr, dlatego łatwo je zlekceważyć. Tymczasem źle policzone obrzeże psuje zlecenie na dwa sposoby: brakuje go w połowie oklejania albo formatka po oklejeniu wychodzi o 4 mm za szeroka i front nie mieści się we wnęce. Liczyć trzeba więc dwie rzeczy: ile metrów obrzeża kupić i o ile zmniejszyć formatkę do cięcia.
Które krawędzie oklejać
Zasada jest prosta: oklejasz każdą krawędź, którą widać albo której się dotyka, oraz te narażone na wilgoć.
- Fronty – wszystkie cztery krawędzie, zwykle grubszym obrzeżem (1–2 mm), odpornym na uderzenia.
- Boki i wieńce korpusu – krawędź przednia; w szafkach wolnostojących także widoczne krawędzie górne i dolne.
- Półki – krawędź przednia, przy półkach wyjmowanych często także boczne.
- Cokoły i blendy – krawędzie widoczne i dolna, która stoi przy podłodze.
Na krawędzie niewidoczne wystarcza cienkie obrzeże 0,4–0,8 mm; na widoczne i narażone na obicia – 1 lub 2 mm.
Jak policzyć metry obrzeża
Dla każdej formatki sumujesz długości oklejanych krawędzi. Do każdego oklejanego odcinka dodajesz naddatek – okleiniarka potrzebuje zapasu na początku i końcu, który potem jest obcinany. Typowo to 20–50 mm na odcinek, zależnie od maszyny.
Długość obrzeża = suma (długość krawędzi + naddatek) dla wszystkich oklejanych krawędzi.
Liczysz osobno dla każdego rodzaju obrzeża – dekoru i grubości – bo kupujesz je w osobnych rolkach.
Przykład: front i bok szafki
| Formatka | Oklejane krawędzie | Obliczenie (naddatek 20 mm) | Obrzeże |
|---|---|---|---|
| Front 716 × 596 mm, ABS 2 mm dookoła | 2 × 716 i 2 × 596 | 2 × (716 + 20) + 2 × (596 + 20) = 2704 mm | 2,70 mb |
| Bok 720 × 560 mm, ABS 0,8 mm na przedniej krawędzi | 1 × 720 | 720 + 20 = 740 mm | 0,74 mb |
Przy kuchni z 20 frontami sam naddatek to 20 × 4 × 20 mm = 1,6 m obrzeża. Kto liczy „po obwodzie”, temu właśnie tyle zabraknie na ostatnich frontach.
Wymiar do cięcia: kiedy odejmować grubość obrzeża
Formatka po oklejeniu ma mieć wymiar z projektu. Skoro obrzeże dodaje grubość, płytę trzeba przyciąć odpowiednio mniejszą.
Wymiar do cięcia = wymiar gotowy − grubości obrzeży na dwóch przeciwległych krawędziach.
Front 716 × 596 mm oklejony dookoła obrzeżem 2 mm tniesz na 712 × 592 mm. Uwaga na kierunek: obrzeże na krawędziach długich zmniejsza szerokość formatki, a obrzeże na krawędziach krótkich – jej długość.
Przy cienkich obrzeżach (0,4–0,8 mm) wiele warsztatów grubości nie odejmuje – różnica mieści się w tolerancji, a okleiniarka z frezowaniem wstępnym i tak zbiera część materiału. Ważne, żeby zasada była stała: dla każdego rodzaju obrzeża ustal raz, czy jego grubość odejmujesz, i trzymaj się tego w każdym zleceniu.
Ile kosztuje oklejanie
W wycenie obrzeże pojawia się dwa razy:
- materiał – metry bieżące × cena obrzeża (z naddatkiem, bo za niego też płacisz),
- usługa oklejania – metry bieżące × stawka za oklejanie, obejmująca klej, pracę maszyny i operatora.
Dla frontu z przykładu przy obrzeżu po 2,50 zł/mb i oklejaniu po 2,00 zł/mb wychodzi 2,70 × 4,50 = 12,15 zł na jeden front. Przy 20 frontach to 243 zł – pozycja, której nie warto „dawać gratis”. Pełny schemat liczenia ceny opisujemy w artykule Wycena mebli na wymiar.
Jak to wygląda w MERP Stolarnia
W programie obrzeże przypisujesz do konkretnych krawędzi formatki w projekcie. Dla każdego rodzaju obrzeża ustawiasz w cenniku, czy jego grubość ma być odejmowana od wymiaru do cięcia. Lista formatek pokazuje wtedy oba wymiary – gotowy i do cięcia – oraz oklejane krawędzie, a suma metrów każdego obrzeża (z naddatkiem ustawionym dla Twojego warsztatu) trafia prosto do wyceny.