Lista formatek – jak ją przygotować i nie pomylić wymiarów
Lista formatek to dokument, z którym idzie się do piły: wykaz wszystkich elementów z płyty z wymiarami, ilością i oklejaniem. Każdy błąd na liście kończy się źle uciętą płytą, a tej nie da się „wydłużyć”. Dobra lista jest kompletna, jednoznaczna i policzona według stałych zasad.
Co musi zawierać lista formatek
- Nazwa elementu i mebel – „bok lewy, szafka zlewozmywakowa”, żeby po cięciu było wiadomo, co jest czym.
- Materiał – dekor i grubość płyty.
- Długość i szerokość – w milimetrach; przy płycie ze słojami długość to zawsze wymiar wzdłuż słojów.
- Wymiar gotowy i wymiar do cięcia – różnią się o grubość odejmowanych obrzeży.
- Ilość sztuk – identyczne formatki zgrupowane w jednym wierszu.
- Oklejanie – które krawędzie i jakim obrzeżem.
Jak wyliczyć wymiary formatek korpusu
Wymiary wynikają z konstrukcji. Dla najczęstszego korpusu – wieńce między bokami, płyta 18 mm – wystarczy kilka wzorów (S – szerokość, W – wysokość, G – głębokość korpusu, g – grubość płyty):
- Bok: W × G, 2 szt.
- Wieniec górny i dolny: (S − 2 × g) × G
- Półka: (S − 2 × g) × (G − cofnięcie od frontu); półka wyjmowana potrzebuje jeszcze 1–2 mm luzu na szerokości
- Plecy z HDF (nakładane): (S − 2 × odsunięcie) × (W − 2 × odsunięcie)
- Front: wymiar wnęki lub korpusu pomniejszony o luz między frontami
Przykład: szafka 600 × 720 × 560 mm
Korpus z płyty 18 mm, plecy z HDF 3 mm odsunięte o 2 mm od krawędzi, półka cofnięta o 20 mm, jeden front z luzem 3 mm, oklejony dookoła obrzeżem 2 mm.
| Element | Szt. | Wymiar gotowy | Wymiar do cięcia | Oklejanie |
|---|---|---|---|---|
| Bok | 2 | 720 × 560 | 720 × 560 | przód, 0,8 mm |
| Wieniec | 2 | 564 × 560 | 564 × 560 | przód, 0,8 mm |
| Półka | 1 | 564 × 540 | 564 × 540 | przód, 0,8 mm |
| Plecy HDF 3 mm | 1 | 716 × 596 | 716 × 596 | – |
| Front | 1 | 717 × 597 | 713 × 593 | dookoła, 2 mm |
Wieniec: 600 − 2 × 18 = 564 mm. Front: 720 − 3 = 717 mm i 600 − 3 = 597 mm, a do cięcia o 2 × 2 mm mniej w każdym kierunku. W tym przykładzie cienkiego obrzeża 0,8 mm nie odejmujemy – o tym, kiedy odejmować, piszemy w artykule Jak liczyć obrzeża.
Typowe błędy na liście formatek
- Zamienione długość i szerokość przy płycie ze słojami – formatka ma dobry wymiar, ale słoje idą w poprzek.
- Wymiar gotowy podany jako wymiar do cięcia – front po oklejeniu obrzeżem 2 mm wychodzi o 4 mm za duży.
- Nieodjęta grubość boków – wieniec ucięty na pełną szerokość korpusu.
- Zapomniane elementy – listwy, cokoły, blendy, wzmocnienia pod blat.
- Lista nieaktualna po zmianie projektu – klient zmienił szerokość szafki, a poprawiono tylko część wymiarów.
Ostatni błąd jest najdroższy i najtrudniejszy do wyłapania, bo lista przepisywana ręcznie nie „wie”, że zmienił się projekt.
Od listy formatek do rozkroju i wyceny
Gotowa lista jest wejściem do dwóch kolejnych kroków: rozkroju płyt (ile arkuszy zamówić) i wyceny (ile to kosztuje). Dlatego opłaca się mieć ją w postaci, którą da się przeliczyć, a nie tylko wydrukować.
Jak to wygląda w MERP Stolarnia
W programie nie przepisujesz wymiarów – lista formatek powstaje z modelu 3D mebla. Wymiary można zapisać wzorami, więc zmiana szerokości korpusu przelicza wieńce, półki i fronty. Lista pokazuje wymiar gotowy i do cięcia, oklejane krawędzie i kierunek słojów, grupuje identyczne formatki, a w razie potrzeby eksportujesz ją do CSV, który otwiera się w Excelu.